Zoekwoordenonderzoek doen met AI zonder dure tools
Je wilt weten waar klanten op zoeken, maar de bekende zoekwoordentools kosten al snel honderd euro per maand of meer. Voor een eenmanszaak of klein bedrijf is dat een lastige uitgave als je niet zeker weet wat het oplevert.
Het goede nieuws: met ChatGPT of Gemini, je eigen Google Search Console en de gratis suggesties van Google zelf kom je verrassend ver. Mits je één valkuil kent, want AI verzint graag zoekvolumes die nergens op slaan.
In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je zelf een degelijke zoekwoordenlijst bouwt, zonder dure tools en binnen ongeveer een middag werk.
In het kort
- AI-tijd: minimaal 2 tot 3 uur voor een eerste bruikbare lijst
- Kosten: 0 euro, je gebruikt ChatGPT of Gemini, Search Console en Google zelf
- AI noemt zoekvolumes die niet kloppen, dus valideer altijd met Google Keyword Planner of Search Console
- AI is sterk in brainstormen en groeperen, zwak in cijfers
- Uitkomst: een zoekwoordenlijst met intentie en prioriteit, geen losse lijst met termen
Waarom dit werkt
Wat AI wel en niet kan in zoekwoordenonderzoek
Traditioneel zoekwoordenonderzoek heeft twee delen: bedenken waar klanten op zoeken, en checken hoe vaak dat gebeurt. Voor het eerste deel is AI uitstekend geschikt. ChatGPT en Gemini zijn getraind op enorme hoeveelheden tekst en kennen de woorden die mensen gebruiken als ze over jouw vak praten. Vraag om varianten, synoniemen en spreektaal en je krijgt in een minuut wat je zelf in een uur bij elkaar denkt.
Het tweede deel is waar het misgaat. Als je ChatGPT vraagt hoe vaak er op 'loodgieter Utrecht' gezocht wordt, krijg je een getal dat overtuigend klinkt maar uit de losse pols komt. Taalmodellen hebben geen toegang tot actuele zoekdata. Ze produceren een schatting die er als feit uitziet, en daar zit het gevaar.
De regel is simpel: gebruik AI om te bedenken, gebruik Google om te checken. Alles wat een taalmodel over volumes, concurrentie of kosten per klik zegt, behandel je als een hypothese tot je het ergens in echte data hebt gezien.
Het stappenplan: zoekwoordenonderzoek met AI in zes stappen
Stap 1: Laat AI brainstormen vanuit je eigen bedrijfsomschrijving
Open ChatGPT of Gemini en beschrijf je bedrijf alsof je het aan een kennis vertelt: wat je doet, voor wie en waar. Vraag dan om zoektermen in drie categorieën: directe termen (loodgieter Utrecht), probleemtermen (lekke kraan repareren) en vraagtermen (wat kost een cv ketel vervangen). Vraag expliciet om spreektaal, niet om marketingtaal.
Stap 2: Haal je eigen data uit Search Console
Log in op Google Search Console en open het rapport Zoekopdrachten. Daar staan de termen waarop je site al vertoond wordt, inclusief termen waar je nooit bewust op geoptimaliseerd hebt. Juist die onverwachte termen zijn goud, want Google heeft al bewezen dat jouw site er relevant voor is. Heb je nog geen Search Console, dan is dit het moment: gratis en in tien minuten gekoppeld.
Stap 3: Oogst de gratis suggesties van Google
Typ je belangrijkste termen in Google en noteer de suggesties die verschijnen, de blokjes 'Mensen zoeken ook naar' en 'Gerelateerde zoekopdrachten' onderaan. Dit is wat echte mensen in Nederland daadwerkelijk typen. Doe dit in een incognitovenster zodat je eigen zoekgedrag de suggesties niet beïnvloedt.
Stap 4: Groepeer op onderwerp en intentie
Zet alles in één spreadsheet en verwijder dubbele termen. Groepeer per onderwerp en per zoekintentie, dus de reden waarom iemand zoekt: informatie zoeken, aanbieders vergelijken of klaar om te kopen. Vraag AI eventueel om mee te groeperen, dat is weer iets waar het goed in is.
Stap 5: Valideer met echte cijfers
Dit is de stap die de meesten overslaan en die alles scheidt. Maak een gratis Google Ads account aan en open Keyword Planner. Je hoeft niet te adverteren; de tool toont bandbreedtes van zoekvolumes, zoals 100 tot 1.000 zoekopdrachten per maand. Combineer dit met de vertoningen uit je eigen Search Console. Zo weet je per term of er überhaupt vraag is, zonder een euro aan tools uit te geven.
Stap 6: Prioriteer en koppel aan pagina's
Leg per term vast welke pagina ermee correspondeert: een bestaande pagina die je verbetert, of een nieuwe die je gaat schrijven. Begin met termen die een koopintentie hebben en waar je al enigszins op scoort. Die leveren het snelst resultaat op.
Uitgewerkt voorbeeld: een loodgieter in Utrecht
Stel, je bent loodgieter in Utrecht met een website van vijf pagina's. Je vraagt ChatGPT om zoektermen en krijgt direct een eerste vangst: 'loodgieter Utrecht', 'loodgieter spoed', 'cv ketel storing', 'waterontharder installeren', 'riool verstopping verhelpen' en een stapel vraagvormen als 'wat kost een loodgieter per uur'.
In Search Console ontdek je dat je site al vertoond wordt op 'cv monteur Utrecht', een term die je zelf nooit had bedacht. Dat is een signaal: Google vindt je er al relevant voor, dus een gerichte pagina kan snel scoren.
Keyword Planner laat vervolgens zien dat 'loodgieter Utrecht' honderden keren per maand gezocht wordt, maar 'waterontharder installeren Utrecht' veel minder. Toch is die tweede term interessant: wie daarop zoekt, wil iets laten doen en heeft weinig concurrentie. Zo bouw je in een middag een lijst van twintig à dertig termen met per term een intentie, een indicatie van volume en een pagina die ermee correspondeert. Dat is meer dan genoeg om maanden contentwerk mee te vullen.
Voordelen
- Nul euro aan toolkosten; Search Console en Keyword Planner zijn gratis en ChatGPT of Gemini heb je waarschijnlijk al
- Snel: een eerste bruikbare lijst staat er binnen een middag
- AI denkt in taal en problemen, niet in databases, dus je krijgt formuleringen die klanten echt gebruiken
- Je eigen Search Console-data is betrouwbaarder dan elke schatting van een tool
Nadelen
- Je mist de precieze volumes en concurrentiescores die betaalde tools geven; je werkt met bandbreedtes en eigen data
- AI-output moet je kritisch blijven lezen: soms sluipt er een term in die in Nederland niemand gebruikt, zoals Amerikaanse of Vlaamse varianten
- Het kost discipline om de validatiestap niet over te slaan, en juist die stap bepaalt de kwaliteit van je lijst
Zelf doen of uitbesteden
Voor een klein bedrijf met een lokale of nichemarkt is dit werk prima zelf te doen, en eerlijk gezegd vaak beter dan uitbesteden. Jij weet welke woorden je klanten aan de telefoon gebruiken, en dat is de informatie waar elke tool om verlegt.
Uitbesteden wordt pas zinvol als je in een competitieve markt landelijke zichtbaarheid wilt, of als je lijst klaar is maar je geen tijd hebt om er pagina's mee te schrijven. Een bureau dat honderden euro's per maand vraagt voor zoekwoordenonderzoek alleen, levert dan iets wat jij in een middag ook had kunnen doen. Besteed je geld liever aan uitvoering dan aan de lijst zelf.
En één laatste eerlijke noot: met alleen een zoekwoordenlijst ben je er niet. De termen moeten in goede pagina's terechtkomen, en inmiddels tellen ze ook mee voor je zichtbaarheid in AI-antwoorden. Lees meer daarover in onze uitleg over GEO, generative engine optimization en over wat AI Overviews voor je organisch verkeer betekenen.
Veelgestelde vragen
Kan ik de zoekvolumes die ChatGPT noemt vertrouwen?
Nee, en dat is de belangrijkste waarschuwing in dit artikel. Taalmodellen hebben geen toegang tot actuele zoekdata en produceren getallen die er betrouwbaar uitzien maar verzonnen zijn. Gebruik die getallen nooit als basis voor beslissingen. Valideer met Google Keyword Planner of je eigen Search Console-data.
Is ChatGPT of Gemini beter voor zoekwoordenonderzoek?
Voor het bedenken en groeperen van termen maakt het weinig uit; beide doen dat prima. Een voordeel van Gemini is de koppeling met Google-diensten, maar ook dan geldt dat je cijfers altijd in Keyword Planner of Search Console moet checken, ongeacht welk model je gebruikt.
Hoeveel tijd kost dit in de praktijk?
Voor een eerste lijst voor een lokaal of nichebedrijf: reken op 2 tot 3 uur, verspreid over een middag. Onderhoud daarna is licht: kijk maandelijks een kwartier in Search Console welke nieuwe termen opduiken.
Hoeveel zoekwoorden heb ik nodig?
Met twintig à dertig goed gevalideerde termen kun je maanden vooruit. Kwaliteit gaat boven kwantiteit: tien termen met duidelijke koopintentie en een bijbehorende pagina leveren meer op dan honderd termen in een spreadsheet waar je nooit iets mee doet.
