Hoe zoeken mensen tegenwoordig online: van zoekbalk naar prompt
Van drie woorden naar een hele vraag
De klassieke zoekopdracht was kort. Drie woorden, misschien vier: 'zonnebrand kind gevoelige huid'. Google toonde tien blauwe links en de rest van het werk deed je zelf: klikken, vergelijken, teruggaan en opnieuw zoeken. Die korte zoekwoorden bestaan nog, maar ze krijgen steeds vaker gezelschap van hele vragen. Mensen typen nu wat ze aan een deskundige kennis zouden vragen: 'welke zonnebrand kan ik gebruiken voor een kind met eczeem?'
Bij AI Mode, de gespreksvorm van Google Zoeken, zijn vragen volgens Google twee tot drie keer zo lang als bij klassiek zoeken. En bij spraak wordt de vraag nog uitgebreider: hardop stel je vanzelf een volledige zin, geen staccato zoekterm.
De reden is logisch. Een zoekmachine die alleen pagina's sorteert dwingt je om kort te typen. Een AI die met je meedenkt nodigt uit tot context: je situatie, je budget, je twijfel. Hoe beter het antwoordapparaat, hoe uitgebreider de vraag.
Voor jouw bedrijf betekent dit dat losse zoekwoorden minder zeggen dan vroeger. Wie zich blindstaart op 'loodgieter Utrecht' mist de vraag erachter, en die vraag is waardevoller dan het woord. Het gaat om de zoekintentie: de reden waarom iemand iets vraagt. Wie weet welke vragen klanten stellen, kan die vragen ook beantwoorden. En juist die antwoorden bepalen steeds vaker of je gevonden wordt.
Stand van zaken: anderhalf jaar zoeken in versnelling
- mei 2024AI Overviews verschijnenGoogle lanceert AI Overviews in de Verenigde Staten: een door AI geschreven antwoord boven de gewone zoekresultaten.
- oktober 2024Wereldwijde uitrolAI Overviews gaan naar meer dan honderd landen. Nederland is dan nog niet aan de beurt.
- maart 2025Nederland volgtAI Overviews verschijnen ook in Nederland, in het Nederlands, boven een groeiend aantal zoekresultaten.
- mei 2025AI Mode voor iedereen in de VSGoogle rolt AI Mode uit voor alle gebruikers in de Verenigde Staten: zoeken als een gesprek, met vervolgvragen.
- juli 2025Twee miljard gebruikersGoogle meldt dat twee miljard mensen per maand AI Overviews te zien krijgen, in tweehonderd landen.
- oktober 2025ChatGPT op 800 miljoen per weekOpenAI meldt dat ChatGPT 800 miljoen wekelijkse gebruikers heeft. Voor veel mensen is het chatvenster een vast beginpunt van hun zoektocht geworden.
Het antwoord komt van een AI, en de klik verdwijnt
ChatGPT trekt inmiddels zo'n 800 miljoen mensen per week. Niet al die gesprekken zijn zoekopdrachten, maar steeds vaker begint een zoektocht in een chatvenster in plaats van bij Google. De bezoeker die vroeger drie websites met elkaar vergeleek, vraagt nu eerst de AI wat verstandig is.
Ook wie trouw blijft googelen, merkt de verschuiving. Bij een groeiende groep vragen staat bovenaan een AI Overview: een samengevat antwoord dat Google zelf schrijft, met een paar bronnen eronder. Prettig voor de zoeker, minder prettig voor jou. Uit onderzoek van SparkToro en Datos blijkt dat in Europa al bijna zes op de tien zoekopdrachten eindigen zonder klik naar een website. Zo'n antwoordblok versterkt dat alleen maar.
Onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat het zoekvolume van klassieke zoekmachines tegen 2026 met een kwart daalt, omdat mensen hun vragen verplaatsen naar AI-chatbots. Dat is een verwachting, geen zekerheid: Google verwerkte in 2025 nog altijd meer dan vijf biljoen zoekopdrachten. Maar de richting staat er wel.
Het gevolg voor jou: zichtbaarheid betekent niet meer alleen bovenaan staan. Het betekent ook genoemd worden in zo'n AI-antwoord. De vakterm daarvoor is citatie: de AI verwijst naar jouw bedrijf of pagina als bron. Daar draait GEO (generative engine optimization) om. Wie alleen mikt op plek één in Google, speelt een spel dat steeds vaker zonder klik eindigt.
| Verschuiving | Hoe dat eruitziet | Wat het voor jou betekent |
|---|---|---|
| Langere vragen | Van 'loodgieter Utrecht' naar een hele vraag met context en omstandigheden | Schrijf antwoorden op echte klantvragen, niet alleen pagina's rond losse zoekwoorden |
| Gesprek met AI | Mensen stellen vervolgvragen aan ChatGPT of Google en krijgen één samengevat antwoord | Zorg dat jouw bedrijf als bron genoemd kan worden, met duidelijke en betrouwbare informatie op je site |
| Zoeken in apps | YouTube, TikTok, Maps en Instagram werken als zoekmachine | Wees vindbaar waar jouw klanten zitten, bijvoorbeeld met je bedrijfsprofiel en korte video's |
| Spraak | Zoeken met de stem in de auto, in de keuken of onderweg | Reken op vragen in gewone taal, vaak met 'bij mij in de buurt' erin |
Zoeken zonder Google: in apps en met je stem
Een deel van het zoeken verdwijnt helemaal uit de zoekmachine. Een topman van Google gaf in 2022 zelf toe dat bijna veertig procent van de jonge Amerikanen die een plek om te lunchen zoekt, niet naar Google gaat maar naar TikTok of Instagram. Dat cijfer gaat over jongeren, lunch en de Verenigde Staten, dus trek het niet te breed. Maar de beweging is ook hier zichtbaar: how-to's op YouTube, inspiratie op Instagram, bedrijven zoeken in Maps.
Vraag jezelf dus niet af óf jouw klanten in apps zoeken, maar in welke. Verkoop je iets tastbaars of visueels, dan is een korte video op YouTube of Instagram vaak meer waard dan een extra blogpost. Werk je lokaal, dan is je bedrijfsprofiel in Google Maps belangrijker dan je homepage.
En dan is er spraak. In de auto, tijdens het koken, met een smart speaker op het aanrecht: mensen zoeken met hun stem als hun handen bezet zijn. Gesproken vragen zijn volledige zinnen en bijna nooit zoekwoorden. Niemand zegt hardop 'loodgieter Utrecht'. Wel: 'is er een loodgieter in de buurt die vandaag nog kan komen?'
Voor spraak geldt hetzelfde recept als voor AI: wie een vraag stelt, wil een antwoord horen. Bedrijven met actuele openingstijden, goede reviews en een compleet bedrijfsprofiel winnen hier bijna vanzelf. Dat is geen nieuw vakgebied. Het is netjes bijhouden wat je toch al had moeten bijhouden.
Zo test je in één uur hoe vindbaar je nog bent
Schrijf je tien echte klantvragen op
De vragen die klanten je per mail, telefoon of aan de balie stellen. Niet de zoekwoorden die jij belangrijk vindt, maar hun woorden.
Google die vragen zelf
Kijk of er een AI Overview verschijnt en wie daarin als bron wordt genoemd. Sta jij er niet bij, dan weet je waar het werk zit.
Vraag het ook aan een AI
Stel dezelfde vragen aan ChatGPT, plus 'welk bedrijf in mijn regio raad je aan voor dit?' en kijk wie er opduikt. Gratis en ontnuchterend.
Loop je bedrijfsprofiel na
Openingstijden, diensten, foto's en reviews: controleer of alles klopt in je Google Bedrijfsprofiel en op de plekken waar klanten je zoeken.
Beantwoord daarna elke week één vraag op je site
Een pagina of artikel per vraag, in gewone taal. Zo bouw je in een kwartaal aan zichtbaarheid in Google én in AI-antwoorden.
Eerlijk oordeel
Zelf doen of uitbesteden?
Dit alles kun je grotendeels zelf. Vragen verzamelen, antwoorden schrijven, je profielen bijhouden: dat kost tijd, geen geld. Reken op een middag voor de eerste test en twee tot vier uur per maand om bij te blijven. Wie zelf kan schrijven, hoeft hiervoor niemand in te huren.
Uitbesteden wordt pas interessant als je ergens structureel vastloopt: een site die technisch niet goed in elkaar zit, of een markt waarin concurrenten met groot budget alle aandacht bezetten. Maar wees eerlijk tegen jezelf. Een bureau dat jou 'AI-zichtbaarheid' verkoopt, doet voor een groot deel precies wat hierboven staat. Begin dus zelf, en huur pas iemand in als je precies weet wáár het vastloopt.
Veelgestelde vragen
Is SEO nog zinvol nu AI steeds meer antwoorden geeft?
Ja. De basis blijft hetzelfde: wie duidelijke, betrouwbare antwoorden publiceert, wordt gevonden. Er komt alleen een laag bij: je wilt ook als bron in het AI-antwoord verschijnen. Wie nu goede SEO doet, heeft daarvoor een voorsprong.
Verdwijnt Google door deze ontwikkeling?
Nee. Google verwerkt nog altijd meer dan vijf biljoen zoekopdrachten per jaar en bouwt zelf volop AI in, met AI Overviews en AI Mode. De zoekbalk verdwijnt niet, hij deelt het podium met chatvensters, apps en spraak.
Hoe kom ik in ChatGPT naar voren?
Er is geen knop om je aan te melden. ChatGPT put uit publiek beschikbare informatie: je eigen site, reviews en vermeldingen op andere websites. Wie consistent en duidelijk over zijn vak schrijft, vergroot de kans om genoemd te worden. Onze gids over GEO legt stap voor stap uit hoe je dat aanpakt.
Moet ik nu ook actief worden op TikTok en Instagram?
Alleen als jouw klanten er zitten. Verkoop je aan jongeren of is je product erg visueel, dan is het het overwegen waard. Ben je boekhouder in Drenthe, dan levert een compleet bedrijfsprofiel met goede reviews waarschijnlijk meer op.
Wat kost me dit aan tijd?
De eerste test uit dit artikel kost ongeveer een uur. Daarna werkt een ritme van een paar uur per maand het beste: elke week of elke twee weken één klantvraag beantwoorden op je site.
